6 quan niệm có từ lâu nhưng chưa chắc đúng trong điều trị bệnh xương khớp

Bệnh xương khớp là một trong những nhóm bệnh phổ biến nhất tại Việt Nam, ảnh hưởng đến hàng triệu người ở đủ mọi lứa tuổi. Thế nhưng xung quanh căn bệnh này tồn tại rất nhiều quan niệm sai lầm đã ăn sâu vào thói quen chăm sóc sức khỏe của người dân. Những quan niệm đó không chỉ khiến bệnh không được điều trị đúng cách mà còn âm thầm làm tổn thương nặng hơn theo từng ngày. 

Quan niệm 1 – Đau xương khớp là chuyện của người già, người trẻ không cần lo

Đây là quan niệm khiến rất nhiều người trẻ bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo sớm. Thực tế, thoát vị đĩa đệm, viêm khớp phản ứng, viêm cột sống dính khớp và các rối loạn cơ xương khớp liên quan đến tư thế hoàn toàn có thể xuất hiện ở độ tuổi 20 – 35.

Theo số liệu từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), hơn 1,71 tỷ người trên toàn cầu mắc các bệnh lý cơ xương khớp, và tỷ lệ mắc ở người dưới 45 tuổi đang tăng đáng kể do lối sống ít vận động và thói quen sử dụng thiết bị điện tử kéo dài. Bệnh xương khớp không phân biệt tuổi tác. Phát hiện sớm ở người trẻ đồng nghĩa với chi phí điều trị thấp hơn, thời gian phục hồi ngắn hơn và chất lượng cuộc sống được bảo toàn tốt hơn.

Quan niệm 2 – Nghỉ ngơi tuyệt đối là cách tốt nhất để khớp hồi phục

Nhiều người khi đau lưng, đau khớp gối hay đau vai gáy liền nằm im, hạn chế mọi cử động vì sợ làm bệnh nặng hơn. Đây là sai lầm có căn cứ khoa học rõ ràng để bác bỏ.

Nghỉ ngơi hoàn toàn trong thời gian dài khiến cơ bắp quanh khớp bị teo lại, dây chằng mất tính đàn hồi và đĩa đệm thiếu dưỡng chất do cơ chế thẩm thấu nuôi sụn bị suy giảm. Việc duy trì vận động nhẹ có kiểm soát như đi bộ, bơi lội hoặc các bài tập phục hồi chức năng có hướng dẫn ngay trong giai đoạn điều trị, thay vì nghỉ ngơi tuyệt đối. Vận động đúng cách chính là một phần không thể thiếu của liệu trình điều trị xương khớp hiện đại.

Quan niệm 3 – Uống thuốc giảm đau là điều trị bệnh xương khớp

Đây là quan niệm phổ biến và cũng là nguyên nhân khiến nhiều bệnh nhân dùng thuốc kháng viêm không steroid (NSAIDs) hoặc thuốc giảm đau không kê toa trong thời gian dài mà không có chỉ định của bác sĩ.

Thuốc giảm đau và kháng viêm chỉ xử lý triệu chứng bề mặt, không tác động vào cơ chế thoái hóa sụn, không tái tạo đĩa đệm và không phục hồi chức năng cơ xương khớp. Sử dụng NSAIDs kéo dài không được kiểm soát có thể dẫn đến loét dạ dày, tổn thương thận và tăng nguy cơ biến cố tim mạch. Theo cảnh báo của Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA), tất cả các thuốc NSAIDs đều mang nguy cơ biến cố tim mạch nghiêm trọng, đặc biệt khi dùng liều cao hoặc kéo dài. Điều trị bệnh xương khớp đúng nghĩa phải kết hợp nhiều phương pháp, trong đó thuốc chỉ là một phần hỗ trợ chứ không phải giải pháp duy nhất.

Quan niệm 4 – Bệnh xương khớp không chữa được, chỉ sống chung với nó

Quan niệm này khiến nhiều bệnh nhân mất đi cơ hội điều trị hiệu quả vì đã bỏ cuộc trước khi thực sự bắt đầu. Thoái hóa khớp và đĩa đệm đúng là không thể đảo ngược hoàn toàn, nhưng kiểm soát triệu chứng, làm chậm tiến triển bệnh và phục hồi chức năng vận động là hoàn toàn khả thi với các phương pháp điều trị hiện đại.

Vật lý trị liệu có hướng dẫn chuyên sâu, các thiết bị hỗ trợ phục hồi chức năng thế hệ mới, can thiệp giảm đau bằng sóng xung kích hoặc laser công suất cao, cùng với thay đổi lối sống phù hợp đã giúp hàng triệu bệnh nhân trên thế giới duy trì chất lượng cuộc sống tốt dù mắc bệnh xương khớp mạn tính. 

Quan niệm 5 – Mổ là cách duy nhất khi bị thoát vị đĩa đệm nặng

Khi được chẩn đoán thoát vị đĩa đệm có chèn ép rễ thần kinh, không ít bệnh nhân hoặc được khuyên phẫu thuật ngay, hoặc tự nghĩ rằng đó là con đường không thể tránh. Thực tế phức tạp hơn nhiều.

Theo hướng dẫn của Hội Phẫu thuật Thần kinh Hoa Kỳ (AANS) và NASS, phần lớn trường hợp thoát vị đĩa đệm có thể kiểm soát hiệu quả bằng điều trị bảo tồn trong 6 – 12 tuần, bao gồm vật lý trị liệu, kiểm soát đau bằng thuốc có chỉ định và điều chỉnh hoạt động. 

Khoảng 80 – 90% bệnh nhân thoát vị đĩa đệm cải thiện mà không cần can thiệp phẫu thuật. Phẫu thuật chỉ được xem xét khi có dấu hiệu thần kinh tiến triển nặng như yếu liệt chi, mất kiểm soát bàng quang hoặc điều trị bảo tồn thất bại sau thời gian hợp lý. Quyết định phẫu thuật cần được đánh giá kỹ lưỡng bởi bác sĩ chuyên khoa, không nên vội vàng hay trì hoãn quá mức.

Quan niệm 6 – Các bài thuốc dân gian, đắp lá có thể thay thế điều trị y khoa

Một số bài thuốc thảo dược hoặc phương pháp dân gian có thể hỗ trợ giảm triệu chứng nhẹ, nhưng hoàn toàn không thể thay thế chẩn đoán hình ảnh, đánh giá lâm sàng chuyên sâu và điều trị theo phác đồ y khoa.

Nguy hiểm hơn, một số loại thảo dược không rõ nguồn gốc hoặc được bào chế theo kinh nghiệm dân gian có thể chứa hoạt chất gây độc gan, thận hoặc tương tác bất lợi với thuốc điều trị nền mà bệnh nhân đang dùng. 

Đắp lá sai cách lên vùng da tổn thương hoặc vùng khớp đang viêm cấp có thể gây bỏng, nhiễm trùng da hoặc làm tình trạng viêm nặng hơn. Sử dụng các phương pháp hỗ trợ cần được thông báo và tham khảo ý kiến bác sĩ điều trị, đặc biệt khi kết hợp song song với thuốc kê toa.

Điều trị xương khớp đúng cách bắt đầu từ thông tin đúng

Mỗi quan niệm sai lầm kể trên đều có thể trở thành rào cản ngăn bệnh nhân tiếp cận điều trị đúng lúc và đúng phương pháp. Hệ quả là bệnh tiến triển âm thầm, tổn thương tích lũy và khi can thiệp thì đã ở giai đoạn nặng hơn nhiều so với ban đầu.

Tại Trung tâm Y khoa Đức Hòa, mỗi bệnh nhân được thăm khám lâm sàng toàn diện, chỉ định hình ảnh học phù hợp và xây dựng phác đồ điều trị cá thể hóa, kết hợp giữa điều trị nội khoa, các phương pháp vật lý trị liệu và phục hồi chức năng với thiết bị chuyên dụng hiện đại. Mục tiêu không dừng lại ở giảm đau tạm thời mà hướng đến phục hồi chức năng vận động bền vững và nâng cao chất lượng cuộc sống lâu dài cho người bệnh.

Hiểu đúng về bệnh là bước đầu tiên và quan trọng nhất của hành trình điều trị. Đừng để những quan niệm sai lầm quyết định sức khỏe của bạn.